395 "Norrøningar" til Evangeliet etter Lukas, [1882]

Til Lukas.
 
1,5. ephemeria: Dagskifte, Deild, Avdeild.
1,17. kateskeuasmenos: tillagad, -skapad, -reidd, utreidd.
1,28. kecharitomenos: naadesæl, naadegaavad?
1,36. steira: ikkje barnkjøm, gold, G.N. ubyrja.
1,39. oreine: Høglende, Up[p]land, Bergland.
1,48. tapeinosis: Laagstand, underlagt Stand, Lægd, Laagvyrda.
1,51. diaskorpizo: sundra, strøya, dreiva.
2,8. chora: Landsbolk, Umkverv, Kverve, Kring.
2,9. doxa: Bjartleike, Ljos.
2,14. eudokia: Godtokke, Godvild.
2,19. symballo: samhøva, hugfesta, ihuga.
2,31. etoimazo: reida til, laga, skipa, halda til Reido.
2,47. synesis: Skyn, Innsyn, Vit.
3,5. pharanx: Dokk, Gjota, Hola, Kulp, Skor, Staup, Stup, Søkk, Djuv.
3,5. bunos: Haug, Hump, Knaus, Koll, Rabb, Rinde, Tuv, Kuv.
3,7. gennema: Elde, Old, Ætt, Avkjøme.
3,17. ptyon: Kastereka, -fjøl, Laavereka.
3,19. elencho: lasta, snefsa, brigsla, skjemma paa.
3,23. nomizo: halda fyre, tru, tykkja.
4,5. stigme (chronu): Blink, Kipp, Handekipp.
4,14. pheme: Gitord, Folkord, Røda.
4,15. synagoge: Stemnesal, -stova, Samningsal.
4,18. euangelizo: segja Godtidend, kynna Godordet.
4,28. thymos: Mod, Vreide, Illtykkje, Utokke.
4,29. ophrys (tu orus): Bergbrun, Ufs, Hamar.
4,33. daimonion: Meinvette, Illvette, Meinande.
4,34. apollymi: fortjona, tyne ut, skjemma, spilla, krenkja, skjegla; øyda, avøyda.
5,11. aphiemi: sleppa fraa seg, ganga fraa.
5,12. katharizo: gjera rein; reinsa, reinskapa.
5,21. dialogizomai: gruna, grunda, døma, tokka.
6,11. anoia: Galenskap, Vitløysa, Villskap.
6,15. zelotes: kappsam, kvat, heitmodug.
6,22. aphorizo: skilja ut, støyta ut, reka, vanda.
6,41. karphos: Straa, Flis, Bòs, Flus.
6,45. perisseuma: Yverfylla, Ovnøgd, Ovrikdom.
7,2. entimos: velvyrd, høgvyrd, kjær.
7,8. stratiotes: Hermann, -svein, Stridsmann.
7,25. endoxos: høgferdleg, stormannsleg.
7,25. tryphe: Goddagsliv, Kjæla.
7,42. apodidomi: leggja ut, greida, kvitta, luka.
8,8. karpos (Frukt): Alda, Aaburd, Avgrøde.
8,14. edone: Fegning, Gledskap, Trøyskap, Lyst.
8,29. pede: Fjøtur (Futul), Stokk, Helda, Hoft.
9,14. klisia: Sæte, Sætelag; Matlag.
9,29. eidos: Svip, Aasyn, Bragd, Skaplund.
9,41. diestrammenos: rangsnudd, skakksnudd.
9,46. dialogismos: Gruning, Grunding, Døming.
9,62. euthetos: velmaatad, -lagad, høveleg, velfallen.
10,2. ergatai: Vinnefolk, Onnefolk, Skurdarfolk.
10,21. apokalypto: avtekkja, berka, byrta, uppvisa.
10,42. chreia: Torv (Tarver), Trong, Naudsyn.
11,8. anaideia: Skamløysa, Ublygd, Traasøkna.
11,34. aploos: rein, klaar.
11,45. hybrizo: neise, krenkja, snækja.
12,29. meteorizo: gremjast, illhugast, kvide, v erautolug.
12,33. anekleiptos: utrøytandej, uøydeleg, utømeleg.
12,48. plege: Slag, Dask, Stròka, Snert.
13,3. apollymi: forfarast, fara ille, koma burt.
13,24. agonizomai: kjeppast, trøyta, tevla, stræva.
14,14. antapodidomi: verda attergjevet, forskyldt, lønt.
14,17. etoimos: tillagad, tilreidd, -buen, reidug.
15,8. epimelos: trottugt, hollelega, grant, gløgt.
15,16. keration: Skolma, Skal, Hams, Skurn, Flus.
16,6. batos: Aske, Holk, Butt, Kagge, Dunk. Jf. Spann, Stamp, Strokk.
16,11. pisteuo: tru; tiltru, yverlata, lata faa.
17,5. prostithemi: auka, skryta, leggja paa, meirka, drygja.
17,20. parateresis: Augsyn, Snarsyn, Sjaaing, so at ein stend og ser paa.
17,25. apodokimazo: forsmaa, vraka? reka, rata, skrata.
18,2. phobeo: ottast, øgja, ræddast, agast, hava Age (Oge), vægja.
18,5. hypopiazo: aaganga, naudtigga, amstra, tjaa, plaaga.
18,23. perilypos: hugfallen, stursam, sorgall, uglad.
19,3. zeteo: traa (etter), langa, stunda, fika, trøysta seg, freista paa.
19,7. katalyo: stige inn, taka Herbyrge, gjesta.
19,11. anaphaino: syna seg, verda uppsynt, verdauppljosleg.
19,43. charax: Stolpegjerde, Stengjegard, Grinding, Havgrind.
19,44. edaphizo: brjota til Grunnen, jamna med Jordi, øyda.
19,44. episkope: Gjesting, Vitjing, Vitja, Tillyding.
19,44. episkeptomai (7, 16): vitja, gjesta, sjaa inn til, lyda til, lydast um, heimskja.
20,5. syllogizomai: tenkja, tokka, døma, gita, grunda, tvihugast.
20,18. likmao: knysja, knuska, krasa, knasa, krysja, trysja, mylja sunder.
20,23. panurgia: Skalkeraad, Svikraad, Fulskap.
20,46. phileo: lika godt, tykkja vel um, lysta.
21,5. anathema: Eignarting, Merkegaava, Æregaava, kostarsame Ting.
- 25. echeo: dynja, glymja, søyda, sjoda, baula, belja, gryla, rjota, tjota.
- 26. apopsycho: tapa Vedret (Vinden), verda andsloppen, kvavna.
- - prosdokia: Kvida, Gruvsemd, Rygd, Fæla, Rædsla.
21, 34. kraipale: Sumling, Ovfylling, Ovmetting, Ovnøytsla, Tembing, Umaate.
22, 25. euergetes: Velgjerar, Velgjerdsmann, Fagnamann, Godmenne.
- 28. diameno: trøyta, halda ut, herda paa.
- 44. agonia: Hardtak, Livsstrid, Saalarstrid, Daudvon, Helvon? Tevling.
23, 2. diastrepho: forvenda, forvilla, rangsnu.
- 29. trepho? ala, fostra; - søygja, giva Suga, giva Mjølk.
24,16. krateo: vera hindrad, vera ufør (vanfør), vera lama (nomen).
- 22. existemi: gjera rædd, skræma, kvekkja, støkkja, kippa.
- 29. parabiazomai: aaganga, trengja paa, naudbidja, naudtigga, nøyda.
 
Tillæg.
1, 1. peplerophoremenos: fullførd, uppfyllt, framkomen, fullkomen.
1, 31. syllambano: samtaka? itaka? barnast, byrja (-ast)? tidgast.
3, 14. sykophanteo: krangla til seg, pressa? grava aat seg, skinna seg.
15,14. dapanao: skutra, skutla, sumla, søyla, glatra, øydsla.
 
-
 
Merknader Reidar Djupedal:
Ymse kladdar som eg har gjeve nr. a-e, og av desse er a og b hovudtekster: a) «Til Lukas 1» [Br. nr. 395 til og med 16,11]. b) «Til Lukas 2» [resten av Br. nr. 395]. c) «Til Optegnelsen af Lukas» [ei liste med oppslagsord på gresk, med til­vising men utan omsetjing], d) [Nokre sitat på gresk frå «1 Cor. 8,1», «Matth. 7, 23» og «Luc. 13,27»]. e) [Eit sitat på gresk frå «Thess. 3,10»]. Til dette kjem ein kladd [på same arket som kladden til Br. nr. 396, ms. C] til det førnemnde ms. a), som rekk til og med Lukas 9,46 som inneheld færre oppslagsord enn a, men dessutan fylgjande som ikkje står i a: «V, 37 askos: Skinnbelg, Lederbelg.» - «VI,1 deutero-protos: næste[fyrst skrive: fyrste] i andre Vika.» - «VIII,3 epitropos: Aarmann?» - «IX,41 diestrammenos: rangsnudd, skakksnudd.» - «IX 46 dialogismos: Gruning, Grunding, Døming.» - [tykkja<] ~ tykja - trepho?] spørjeteiknet er I. Aa.s og tyder venteleg at han har vore merksam på at lesemåten til Luk. 23,29 er noko uviss.
 
- På kladden til Br. nr. 396, ms. A, står nokre «Norrøningar til Lukas» og «Norrøningar til Johannes Epistler», som berre er oppslagsord på dansk med tilvisingar (utan omsetjing).
 
- I 1850-60-åra sette I. Aa. opp nokre lister med «Norrøningar» i samband med ei påemna framandordbok (sjå elles merknader til Br. nr. 104).
 

Frå Ivar Aasen: Brev og dagbøker.Ved Reidar Djupedal. Band II. Oslo, Samlaget 1958. Merknadene til Djupedal er publiserte med løyve frå familien. Elektronisk utgåve ved Dokumentasjonsprosjektet, UiO 1998 / Nynorsk kultursentrum 2009