Paal-Helge Haugen

    Paal-Helge Haugen, ein av dei fremste lyrikarane i sin generasjon. Han er allsidig og har ein stor produksjon også som dramatikar, prosaforfattar, librettoskrivar og gjendiktar.

    Paal-Helge Haugen
    Paal-Helge Haugen
    Paal-Helge Haugen er fødd 25. april 1945 i Valle i Setesdal og er busett på Nodeland i Songdalen kommune. Han studerte medisin ved Universitet i Oslo (1964–70) og film og teater i USA (1972–73). Han underviste i film- og skjønnlitterær skriving i 1973–78 og har vore frilansforfattar sidan 1978.

    Haugen debuterte i 1965 med gjendiktinga Blad frå ein austleg hage, og den første samlinga med eigne dikt kom i 1967Haugen er oppteken av både lokal forteljetradisjon og engelskspråkleg modernisme. Lyrikken hans er kjenneteikna av musikalske komposisjonsmønster, og han er tydeleg, objektiv og nøktern i formspråket. Poesi. Dikt i samling 1965–1995 kom i 1995, og Kyst. Sør i 2009.
    Han var medlem av redaksjonen i tidsskriftet Profil 1965–67, formann i Statens Filmproduksjonsutvalg 1980–85, formann i den Norske Forfatterforenings litterære råd 1987–88 og 1993–96 og nestformann i Norske Dramatikerers Forbund.
    Han skaper kontakt mellom lyrikk og andre kunstartar gjennom samarbeid med ulike kunstnarar. Bøkene hans er omsette til om lag 20 språk, og han har fått ei lang rekkje prisar i inn- og utland. Songdalen kommune har heidra han med Haugen-parken (2000).

    Frå haikudikt og sakrale tekstar til romanen Anne og diktsamlinga Kvartett

    Haugen debuterte med Blad frå ein austleg hage (1965), ei gjendikting av hundre japanske haikudikt i samarbeid med Masahiko Inadomi. Han var ein av dei som introduserte haikudikt for norske lesarar. I 1967 debuterte han som lyrikar med diktsamlinga På botnen av ein mørk sommar.
    Romanen Anne (1968) var den første norske punktromanen. Lesaren følgjer hovudpersonen Anne i overgangen frå barn til vaksen, samtidig som ho stadig blir sjukare av tuberkulose. Dette er ingen vanleg roman, lesaren blir presentert for mange tekstfragment med spor frå haikudiktinga knytt mellom anna til bibelske forteljingar og korte, nyskrivne lyriske tekstar. Romanen representerer eit skilje i norsk litteraturhistorie ved måten Haugen sameinar prosa og dokumentarisk stoff på.

    Diktsamlinga Kvartett (2008) er ein litterær milepåle i norsk poesi, med fire bøker i eitt: Gs bok, Dantes oske, Passasje og Visum. Dei fire bøkene heng saman, men dei er òg sjølvstendige og alluderer til nokre av grunnskriftene i den vestlege kulturen, til dømes Bibelen og Den guddommelege komedien av Dante. Men dei skildrar òg det livet vi lever her og no.

    Paal-Helge Haugen har òg vore med i arbeidet med den siste omsetjinga av den nynorske utgåva av Det nye testamentet, som kom i 2005. Seinare har han vore medlem av omsetjargruppa som hadde ansvaret for 5. Mosebok og Josva i Det gamle testamentet.

    Gjennom heile forfattarskapen har Haugen vore oppteken av korleis eldre religiøst språk kan brukast i sekulær poesi i samtida. Forfattarskapen er særeigen og bind saman ulike aspekt på kryss og tvers av historiske epokar, språk, tradisjonar, sjangrar og kunstformer. Han går nær inn på motiva sine og skriv sanseleg, samtidig som han skriv om store eksistensielle spørsmål. Det konkrete og abstrakte glir inn i kvarandre og skaper nye konstruksjonar som fører til ettertanke.

    Prisar
    Paal-Helge Haugen har fått ei rekkje prisar. I 1968 fekk han Norsk kulturråds litteraturpris. Seinare har han fått Nynorsk litteraturpris (1985) for diktsamlinga Det overvintra lyset, den amerikanske Richard Wilbur Prize (1986) og Dobloug-prisen (1986). I 1990 fekk han Kritikarprisen og Cappelenprisen, og han blei nominert til Nordisk råds litteraturpris. 1 1992 fekk han Brageprisen for diktsamlinga Sone O og Songdalen kommunes kulturpris, TONOs Edvard-pris 2001, Aschehougprisen 2008, Gyldendalprisen 2008 og Aust-Agder fylkes kulturpris i 2009.

    I 2009 blei Haugen utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden for innsatsen for norsk litteratur og kulturliv.

    Paal-Helge Haugen var festspeldiktar på Dei nynorske festspela i 1996.

    Frå Vibeke Lauritsen : "Paal-Helge Haugen", Allkunne.no, sist oppdatert 23.1.2014 [lesedato 26.1.2018] Utdraget er publisert med løyve frå det digitale leksikonet Allkunne, og i tråd med deira avtale med forfattaren. Les heile artikkelen her.